Θεραπευτικό Πρωτόκολλο Ψωρίασης

Από την Ναταλία Ρομποτή

Δερματολόγο - Αφροδισιολόγο, Ακαδημαϊκή Υπότροφο Α' Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείο Δερματολογικών Παθήσεων, «Ανδρέας Συγγρός»

Η ψωρίαση είναι μια φλεγμονώδης δερματοπάθεια, με κλινική ετερο,των πόρων για την υγεία. ει κοινλως αποντγένεια, ισότιμη κατανομή στα δύο φύλα και χρόνια κλινική πορεία, η οποία συχνά εμφανίζει εξάρσεις και υφέσεις.

Τα τελευταία χρόνια γίνεται, μέσω των διαγνωστικών και θεραπευτικών πρωτοκόλλων στην ιατρική, μια προσπάθεια διασφάλισης τόσο της αποτελεσματικότερης παρακολούθησης των ασθενών όσο και της βέλτιστης θεραπείας με γνώμονα τη θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή βάσει κοινώς αποδεκτών κατευθυντήριων οδηγιών αλλά και την αποδοτικότερη διαχείριση των πόρων για την υγεία.

Στη δερματολογία το πρώτο θεραπευτικό πρωτόκολλο το οποίο μπαίνει σε ισχύ στο άμεσο μέλλον στη χώρα μας είναι αυτό της ψωρίασης. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για την ψωρίαση εξαρτάται από τη βαρύτητα της ψωριασικής νόσου και το προφίλ του εκάστοτε ασθενή (ατομικό ιστορικό ψωρίασης, συννοσηρότητες, ικανότητα συμμόρφωσης με τη θεραπεία κλπ.). Η βαρύτητα της ψωρίασης μπορεί να εκτιμηθεί μεταξύ άλλων από το δείκτη αξιολόγησης της βαρύτητας της ψωρίασης PASI (Psoriasis Area Severity Index), την έκταση των ψωριασικών βλαβών (επιφάνεια έκτασης της νόσου, Body Surface Area; BSA), τη συνολική εκτίμηση του ιατρού (physician global assessment; PGA) και την επίδραση του δερματολογικού αυτού νοσήματος στην ποιότητα ζωής του ασθενή (Dermatology Life Quality Index; DLQI).

Έτσι, στα πλαίσια του θεραπευτικού πρωτοκόλλου, ήπια θεωρείται η ψωρίαση που παρουσίαζει PASI ≤ 10 ή BSA ≤10% ή PGA < 3 ΚΑΙ DLQI ≤ 10. Εναλλακτικά, αν η επίπτωση στην ποιότητα ζωής του ασθενή δεν είναι σημαντική, με ένα PASI > 10 ή BSA >10% ή PGA ≥ 3 ΚΑΙ ένα DLQI < 10, τότε η νόσος θεωρείται επίσης ήπια. Η ήπια μορφή ψωρίασης αποτελεί ένδειξη τοπικής θεραπείας και φωτοθεραπείας.

Αντίθετα, ως μέτρια και σοβαρή χαρακτηρίζεται η νόσος με PASI > 10 ή BSA>10% ή PGA ≥3 ΚΑΙ DLQI > 10. Εναλλακτικά, αν η επίπτωση στην ποιότητα ζωής του ασθενή είναι σημαντική, δηλαδή παρουσιάζεται ένα PASI ≤ 10 ή BSA ≤ 10% ή PGA < 3 ΚΑΙ ένα DLQI > 10 τότε η νόσος θεωρείται επίσης μέτριας-σοβαρής βαρύτητας. Στην ίδια κατηγορία ασθενών (με μέτρια-σοβαρή ψωρίαση) ανἠκουν και οι ασθενείς με ψωρίαση κατά πλάκας σε εμφανή σημεία, στο τριχωτό κεφαλής ή και το πρόσωπο, στις παλάμες ή και τα πέλματα, στα γεννητικά όργανα και στους όνυχες επί προσβολής τουλάχιστον δύο ονύχων των άκρων χειρών με ονυχόλυση ή ονυχοδυστροφία. Επιπρόσθετα, η παρουσία έντονου κνησμού ή επίμονων πλακών μπορεί να οδηγήσει στο χαρακτηρισμό της νόσου ως μέτριας-σοβαρής.

Τέλος, η ερυθροδερμική, η γενικευμένη φλυκταινώδης ψωρίαση και η δερματική νόσος με συνοδό ψωριασική αρθρίτιδα θεωρούνται εξ ορισμού μέτριας-σοβαρής μορφής. Η ψωρίαση αυτής της βαρύτητας μπορεί να αντιμετωπιστεί τόσο με τοπική θεραπεία και φωτοθεραπεία όσο και με συστηματική αγωγή.

Στα πλαίσια της υποχρεωτικής εφαρμογής του θεραπευτικού πρωτοκόλλου, θα ζητείται η ένταξη κάθε ασθενή με ψωρίαση στο πρωτόκολλο ανεξαρτήτως της βαρύτητας της νόσου. Όταν η νόσος αξιολογείται από τον θεράποντα ιατρό ως ήπια, δεν θα απαιτείται η καταγραφή των δεικτών βαρύτητας νόσου (PASI, BSA, PGA, DLQI) και με την ολοκλήρωση της διαδικασίας καταγραφής θα είναι δυνατή η συνταγογράφηση όλων των εγκεκριμένων τοπικών σκευασμάτων για την ψωρίαση. Στην ίδια συνταγή θα επιτρέπεται η συνταγογράφηση άλλων σκευασμάτων εκτός θεραπευτικού πρωτοκόλλου με τη χρήση του κωδικού ICD-10 που τους αντιστοιχεί (π.χ. συνταγογράφηση ενός αντισταμινικού με χρήση κωδικού ICD-10 L29 «κνησμός»).

Σε περίπτωση αξιολόγησης της νόσου ως μέτριας-σοβαρής, απαιτείται επί του παρόντος η καταγραφή της τιμής του δείκτη DLQI και τουλάχιστον 2 εκ των εξής παραμέτρων: PASI, BSA, PGA. Οι τιμές των παραμέτρων αυτών θα πρέπει να είναι συμβατές με τον ορισμό της μέτριας-σοβαρής ψωρίασης στα πλαίσια του θεραπευτικού πρωτοκόλλου. Εναλλακτικά, αν: 1. ο ασθενής λαμβάνει ήδη κάποιας μορφής συστηματική θεραπεία ή 2. η νόσος του κατατάσσεται στην ψωρίαση μέτριας-σοβαρής βαρύτητας λόγω ειδικής εντόπισης ή λόγω της βαρύτητας ή και της έκτασης της νόσου και της σημαντικής επίδρασης στην ποιότητα ζωής του, τότε θα είναι επίσης δυνατή η συνέχιση ή έναρξη συστηματικής αγωγής (συμπεριλαμβανομένου και βιολογικού παράγοντα πρώτης γραμμής) στα πλαίσια του πρωτοκόλλου (ακόμα και αν το PASI είναι ≤ 10, το BSA ≤10% και το PGA < 3).

Η επαναξιολόγηση της ψωριασικής νόσου μέσω του θεραπευτικού πρωτοκόλλου προβλέπεται να πραγματοποιείται κάθε 6 μήνες, η τροποποίηση όμως του πρωτοκόλλου είναι δυνατή ανά πάσα στιγμή ανάλογα με την κλινική εικόνα και τις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή.

Η χρήση του θεραπευτικού πρωτόκολλου ψωρίασης από τον κλινικό δερματολόγο ακολουθώντας τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες μπορεί να συμβάλλει στην αξιολόγηση της ψωριασικής νόσου σε μια ενιαία βάση και την καλύτερη δυνατή θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με ψωρίαση.

Δημοσιεύθηκε στα ΝΕΑ ΤΗΣ ΕΔΑΕ | Τεύχος 54 | Ιούλιος - Δεκέμβριος 2019

Εκ Μέρους της Ελληνικής Δερματολογικής & Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 

www.edae.gr