Η Αισθητική Δερματολογία είναι ένα ιδιαίτερα ελκυστικό κομμάτι της ιατρικής ειδικότητας Δερματολογίας/Αφροδισιολογίας που στοχεύει στη βελτίωση της εμφάνισης του δέρματος ατόμων χωρίς δερματική νόσο, στη διόρθωση – καθυστέρηση της γήρανσης του δέρματος και στη βελτίωση – αποκατάσταση δυσμορφιών του δέρματος. Πολλές τεχνικές, διαδικασίες, πηγές ενέργειας και φάρμακα χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των στόχων αυτών. Μεταξύ αυτών, εξέχουσα θέση κατέχει η ενέσιμη εφαρμογή της βοτουλινικής τοξίνης, η οποία είναι διεθνώς μακράν η πιο δημοφιλής και ευρύτερα εφαρμοζόμενη πράξη στο πεδίο της αισθητικής δερματολογίας.

1. Τι είναι η βοτουλινική τοξίνη και πώς δρα; 

Η βοτουλινική τοξίνη είναι μια ισχυρή νευροτοξίνη που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum. Αυτή η νευροτοξίνη είναι υπεύθυνη για την αλλαντίαση. Οκτώ διακριτοί ορότυποι (A, B, C1, C2, D, E, F, και G) της νευροτοξίνης έχουν αναγνωριστεί μέχρι σήμερα. Οι τύποι Α και Β της νευροτοξίνης είναι γνωστό ότι προκαλούν ασθένεια στον άνθρωπο και έχουν χρησιμοποιηθεί ιατρικά και θεραπευτικά. Η τοξίνη περικλείεται σε ένα μοριακό σύμπλεγμα αιμοσυγκολλητινών και μη αιμοσυγκολλητινών και απελευθερώνεται ως μία αλυσίδα. Στη συνέχεια διασπάται σε μια βαριά αλυσίδα που περιέχει την περιοχή δέσμευσης για το συναπτικό άκρο και μια ελαφριά αλυσίδα που περιέχει τη μεταλλοπρωτεάση, που είναι το ενεργό μέρος της τοξίνης. Στη σύναψη, η τοξίνη διασπά την πρωτεΐνη του υποδοχέα της διαλυτής πρωτεΐνης προσκόλλησης NSF (SNARE), εμποδίζοντας έτσι την έξοδο της τοξίνης από τη συναπτική σχισμή. Η τοξίνη μπλοκάρει την προσυναπτική απελευθέρωση ακετυλοχολίνης, αποτρέποντας έτσι τα νευρικά ερεθίσματα που είναι υπεύθυνα για τη συστολή των μυών, προκαλώντας έναν παροδικό περιορισμό της κίνησης των μυών.

2. Ποιες είναι οι ενδείξεις στην Αισθητική Δερματολογία;

Η βοτουλινική τοξίνη έχει μία πλειάδα θεραπευτικών εφαρμογών στην ειδικότητα της Δερματολογίας, οι κύριες όμως και εγκεκριμένες ενδείξεις στην Αισθητική Δερματολογία αφορούν στη βελτίωση των ρυτίδων έκφρασης του μεσοφρύου, στις οριζόντιες του μετώπου, στις πλάγιες του οφθαλμικού κόγχου (crows feet) και εσχάτως στου λαιμού (Platysma Band).

3. Ποιες είναι οι αντενδείξεις της βοτουλινικής τοξίνης στην Αισθητική Δερματολογία;  

Στις απόλυτες και σχετικές αντενδείξεις περιλαμβάνονται τα παρακάτω:

• Εγκυμοσύνη ή θηλασμός
• Ενεργός φλεγμονή στην περιοχή έγχυσης
• Υπερευαισθησία ή αλλεργία στη βοτουλινικήτοξίνη ή στα έκδοχα των σκευασμάτων
• Νευρομυικές διαταραχές (μυοπάθειες, σύνδρομο Lambert–Eaton, μυασθένεια Gravis)
• Μη ελεγχόμενες συστηματικές παθήσεις
• Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή ορισμένα αντιβιοτικά

4. Ποιες είναι οι επιπλοκές – παρενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν από την εφαρμογή της βοτουλινικής τοξίνης;

Συνήθως είναι μία ασφαλής και καλά ανεκτή θεραπεία, όμως οι παρενέργειες υπάρχουν και είναι αρκετές:

• Συνήθεις ήπιες και προσωρινές, όπως ερυθρότητα, μώλωπες ή πρήξιμο στα σημεία της έγχυσης
• Ασσυμετρία αποτελέσματος
• Οίδημα βλεφάρου
• Κεφαλαλγίες
• Πτώση φρυδιού
• Πτώση βλεφάρου
• Διπλωπία
• Εκτρόπιο
• Λαγόθαλμος
• Ξηροφθαλμία
• Morphea like reaction
• Ασσυμετρία και πτώση της γωνίας του χείλους
• Βραχνάδα φωνής
• Δυσκαταποσία
• Δυσαρθρία ή αδυναμία εκφοράς
• Αδυναμία των μυών του τραχήλου και του αυχένος
• Μείωση ή αδυναμία μάσησης

5. Γιατί ο δερματολόγος είναι ο κατεξοχήν αρμόδιος στην αισθητική εφαρμογή της βοτουλινικής τοξίνης στο πρόσωπο;

Ο δερματολόγος εκπαιδεύεται στη διάρκεια της ειδικότητας στην εφαρμογή της  βοτουλινικής τοξίνης, γνωρίζει την ανατομία των μυών του προσώπου, έχει την αισθητική αντίληψη, εξατομικεύει την εφαρμογή ανάλογα με την ηλικία – φυλή – φύλο – ανατομική θέση, γνωρίζει να αναγνωρίζει τις επιπλοκές και έχει εκπαιδευτεί να τις διορθώνει.